Roermondse Veld

Map - NL - Roermond - Wijk 01 Roermond-Oost - Buurt 00 Roermondse Veld

 

Het Roermondse Veld heeft ca. 4.200 bewoners.

(bron: Wikipedia)

Hoe is ‘t Roermondse Veld eigenlijk ontstaan? In 1891 bleek uit een enquête van de Geneeskundige Raad voor Limburg en Oostelijk Noord-Brabant hoe erbarmelijk de behuizing van de arbeiders in het oude Roermond was. Om een einde aan dit soort landelijk voorkomende wantoestanden te maken, werd in 1901 de Woningwet ingevoerd. Men zag deze als instrument om de sociale onvrede die in de verpauperde wijken heerste en die regelmatig in oproer dreigde te ontaarden, het hoofd te bieden. Enerzijds bood de Woningwet 1901 de overheid de bevoegdheid om voorwaardenscheppend op te treden bij de stedenbouwkundige uitleg en bouwkundige invulling van een plaats. Anderzijds werd het door middel van voorfinanciering mogelijk gemaakt de volkshuisvesting voor arbeiders systematisch van de grond te tillen. De oprichting van talloze woningcorporaties was het gevolg. De regering hoopte door middel van deze wet particuliere grondspeculatie tegen te gaan en de woonomstandigheden in de steden te verbeteren.

In artikel 28 van de Woningwet werd verordend dat grote of snel groeiende steden een Uitbreidingsplan moesten produceren, waarin de aanleg van de infrastructuur werd vastgelegd. In steden als bijvoorbeeld Eindhoven, Maastricht en Roermond werden vanaf 1909 uitbreidingsplannen ontworpen door stedenbouwkundige en architect ir. J.Th.J. Cuypers (1861-1949), zoon van dr. P.J.H. Cuypers (1827-1921).

Joseph Cuypers heeft bij leven nooit de aandacht gekregen die hij verdiende, omdat hij lange tijd in de schaduw stond van zijn beroemde vader. Feit is, dat Joseph Cuypers een pionier is geweest op het gebied van stedenbouw en infrastructuur. Hij maakte deel uit van een netwerk van stedenbouwkundigen van naam, zoals H.P. Berlage, K.P.C. de Bazel of G.J. de Jongh. Hij doceerde stedenbouw aan de Sorbonne te Parijs. Hij stond in Heemstede samen met J. Stuyt en J. Etmans aan de wieg van het eerste Nederlandse tuindorp, het Res Nova-complex (1909-1910).

In Roermond vond de eerste grote uitbreiding oostelijk van de oude stad plaats in ’t Roermondse Veld. De ontwikkeling van die eerste stadsuitbreiding werd destijds gegund aan Joseph Cuypers en Frans Dupont. Cuypers werd daarnaast in opdracht van St. Jozef ook betrokken bij de ontwikkeling daarvan op wijkniveau in ‘t Roermondse Veld, waarbij hij uitging van de tuinstadgedachte.

Deze gedachte ontstond in het laat-19de eeuwse Victoriaanse Engeland. Daar waren in die tijd in de grote steden sloppenwijken waarin chaos en onbeschrijfelijke armoede heersten. Men achtte het bestaan ervan een moreel schandaal, maar

549829_590681294294743_247561110_n

tegelijkertijd ook een bedreiging voor de maatschappelijke orde. Dit bracht A. Pugin halverwege de 19de eeuw al op het idee om de sloppenwijkbewoners te resocialiseren door hen woningen te laten betrekken, die onder goede, passende architectuur gebouwd waren. Dat veel betere woonklimaat zou een verbetering in hun morele gedrag bewerkstelligen. Kenmerkend voor een tuindorp zijn veel licht, lucht en ruimte, kleine bouwblokken met relatief veel groen en hier en daar omheinde voortuintjes. Voor de invulling van de “integratiestrategie” werd bij voorkeur de vormentaal van de tuindorpen toegepast om besloten en intieme straatbeelden te creëren. Kleine pleintjes vervulden de functie van ontmoetingsplaats op buurtniveau.

Het straatbeeld in het Roermondse tuindorp van Joseph Cuypers, het hart van ’t Roermondse Veld, wordt bepaald door gevarieerde gaaf bewaard gebleven bebouwing met veel groen. De afwisseling in woningbouw in combinatie met decoratieve speelse baksteenpatronen, die ook terug te vinden zijn op de muren met poortjes zijn kenmerkend voor het hele tuindorp. In de T-vorm van Lovaniostraat en Vondelstraat valt op dat de panden en poortjes worden gespiegeld aan de overzijde van de straat. Door verwijdering van de hele Lovaniostraat en de halve Vondelstraat wordt dit bijzondere patroon doorbroken. Beide straten horen bij elkaar; beide zijden van elke straat kunnen niet zonder elkaar. De schoonheid wordt vooral bepaald door het ensemble van al deze elementen.

(Bron: http://www.historieroermond.nl)